Het bouwproces vannieuwe woningen

In Nederland vinden we een goede omgeving belangrijk, maar dat maakt wonen duur.

Lagere overheden beperken omwille van de ruimtelijke kwaliteit en andere maatschappelijke doelstellingen de beschikbaarheid van woningbouwlocaties. Om betaalbaarheid van wonen te verbeteren is een belangrijke optie om woningbouw op meer locaties toe te staan.

Gemeenten zullen meer nieuwbouw toestaan als ze meer mogelijkheden krijgen daar financieel van te profiteren. Een andere optie om het aantal woningbouwlocaties te vergroten is om de rol van provincies bij het beperken van nieuwbouw te verkleinen.

CPB Boek
Thomas Michielsen,
Stefan Groot en Joost Veenstra
maart 2019

Samenvatting en conclusies

In dit boek bestuderen we hoe het aanbod van nieuwe woningen in Nederland beter aan kan sluiten bij de vraag naar woningen. De woningmarkt herstelt zich weer van de crisis van 2008-2013. Met name in de grote steden zien we forse prijsstijgingen die de schaarste laten zien van woonruimte op gewilde locaties. Terwijl de prijzen over heel Nederland het niveau van vóór de crisis hebben bereikt, laat het aantal nieuwbouwwoningen een veel bescheidener toename zien. Dit roept de vraag op hoe het aanbod van nieuwe woningen tot stand komt en welke economische factoren daarbij een rol spelen. Het onderzoek is gebaseerd op 24 diepteinterviews met gemeenten, provincies, woningcorporaties, vastgoedbeleggers en projectontwikkelaars. Ook is gebruik gemaakt van inzichten uit de economische literatuur. De conclusies zijn niet van toepassing op krimpgebieden. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de Kennisunit Infrastructuur en Ruimtelijke Economie (KIRE).

Op de langere termijn is de belangrijkste oorzaak voor de schaarste van woonruimte in het economisch kerngebied dat er veel waarde wordt gehecht aan de kwaliteit van de ruimtelijke inrichting. Het aantal locaties waar mag worden gebouwd is beperkt. Maar door de huidige schaarste lijkt de aandacht voor betaalbaarheid toe te nemen. De literatuur laat zien dat beleid dat mogelijkheden voor woningbouw beperkt in dure regio’s de belangrijkste verklaring voor de schaarste van woonruimte vormt. Als het wenselijk wordt geacht om de betaalbaarheid van woonruimte structureel te verbeteren, is het toestaan van meer woningbouw een belangrijke optie. De locaties waar deze woningen kunnen worden gebouwd kunnen zich binnen de steden bevinden (waar de vraag naar woonruimte het grootst is) of daarbuiten, op grotere of kleinere afstand van de steden.

Hierbij is ook de voor de ontsluiting beschikbare infrastructuur een facet waar rekening mee moet worden gehouden. Gegeven de beleidsvoorkeur voor een hoge ruimtelijke kwaliteit zijn er ook verschillende mogelijkheden om het woningaanbod beter op de vraag aan te sluiten. Dit kan bijvoorbeeld door bestemmingsplannen flexibeler te maken of door het verkorten van onderhandelingen, procedures en de bouwfase. Hiervan moeten echter geen gouden bergen worden verwacht, omdat beleid dat de woningbouw beperkt of vertraagt, vaak andere maatschappelijke doelen dient.

Change the color to match your brand or vision, add your logo, choose the perfect layout, modify menu settings and more.

Long headline to turn your visitors into users
Change the color to match your brand or vision, add your logo, choose the perfect layout, modify menu settings, add animations, add shape dividers, increase engagement with call to action and more. Change the color to match your brand or vision, add your logo, choose the perfect layout, modify menu settings, add animations, add shape dividers, increase engagement with call to action and more. Change the color to match your brand or vision, add your logo, choose the perfect layout, modify menu settings, add animations, add shape dividers, increase engagement with call to action and more. Change the color to match your brand or vision, add your logo, choose the perfect layout, modify menu settings, add animations, add shape dividers, increase engagement with call to action and more.